HPV KADINLARI DA ERKEKLERİ DE TEHDİT EDİYOR
Dünya genelinde kadınlarda meme kanserinden sonra kansere bağlı ölümler içinde ikinci sırada yer alan Serviks Kanseri’nin ana kaynağı HPV virüsü, sadece kadın sağlığını değil, erkek sağlığını da tehdit eden Korono Virüs kadar hayati risk teşkil eden bir virüs. Kadınlarda rahim ağzı, erkeklerde ise penis kanseri başta olmak üzere birçok kanser türüne neden olan Human Papilloma Virus yani HPV, cinsel olarak aktif kişilerin neredeyse tamamının hayatlarının bir döneminde karşılaştıkları, herhangi bir belirti vermeden seyreden, vücut tarafından elimine edilemezse yıllar içinde sessiz bir şekilde kansere ve yaşamı tehdit eden daha pek çok hastalığa yol açan, bulaşıcı ancak aşılarla korunabilirliği yüksek bir virüs.Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) tüm ülkelerin rutin ulusal aşı programlarına HPV aşısını dahil etmeleri önerisi, Kasım 2024 itibarıyla 144 ülkede karşılık bularak ulusal aşı programlarına dahil edildi. Bu ülkelerin büyük çoğunluğu, aşıyı hedeflenen yaş gruplarına ücretsiz olarak sunarak toplumlarını HPV’nin yol açtığı kanserlere karşı korumaya çalışırken, Sağlık Bakanlığı’nın Kasım 2022'de HPV aşısının ulusal bağışıklama programı aracılığıyla ücretsiz sağlanacağını duyurmasına ve tüm toplumsal talebe karşın halen ne yazık ki ulusal aşı programı kapsamına alınmadı.
HPV AŞISI BAZI BELEDİYELER TARAFINDAN ÜCRETSİZ YAPILIYOR
Sağlıkta önemli bir kalkan olan ancak SGK tarafından ücreti karşılanmayan HPV Aşısı, ülkemizde Ankara, İstanbul, İzmir, Muğla, Balıkesir ve Mersin Büyükşehir Belediyeleri gibi halk sağlığını önemseyen bazı belediyeler aracılığıyla önerilen yaş aralığındaki vatandaşlarına ücretsiz yapılıyor. Türkiye’de şu an sadece bazı belediyeler tarafından kız çocukları, genç kızlar ve kadınlara ücretsiz yapılan aşıyı, bazı ülkeler, hükümet bazında HPV'nin toplumdaki yaygınlığını daha da azaltmak ve erkeklerde HPV'nin neden olduğu kanserleri önlemek için erkek çocuklarına da uyguluyor. Virüsün varlığı 2008 yılında HPV aşısının bulunmasıyla birlikte tüm dünyada 12-18 yaş arası kızlarda hızla azalmaya başladı.
JİNEKOLOJİK ONKOLOJİ CERRAHİSİ UZMANI DOÇ. DR. NURİ YILDIRIM A’DAN Z’YE HPV’Yİ ANLATTI
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında en sık karşılaşılan ve son derece hızlı yayılma özelliğine sahip olan, kanserden doğurganlık kaybına kadar çok sayıda ciddi sağlık problemine yol açan HPV virüsüyle ilgili, Ege Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Nuri Yıldırım ile görüştük. Sağlıklı bir toplum için önemi giderek artan kanser hastalığına karşı halkı bilinçlendirmek, erken teşhis farkındalığı oluşturmak ve taramalara katılımı artırmak amacıyla 1-7 Nisan tarihleri arasında çeşitli etkinlikler düzenlenen Ulusal Kanser Haftası dolayısıyla
Doç. Dr. Nuri Yıldırım ile gerçekleştirdiğimiz söyleşimizde, ülkemizde ve dünyada kalp ve damar hastalıklarından sonra ölümlere sebep olan hastalıklar arasında ikinci sırada yer alan kanserin ana kaynaklarından olan HPV Nedir? Belirtileri Nelerdir, Nasıl Bulaşır? Nasıl korunulur? Tam tedavisi var mıdır? HPV bulaşmış kişiyi bekleyen tehlikeler nelerdir? Tedavi yöntemleri nelerdir? HPV enfeksiyonun yayılımını artıran faktörler nelerdir? HPV erkek partnerden bulaşır söylemi ne kadar doğrudur? gibi başlıklar başta olmak üzere okurlarımız için HPV’ye dair A’dan Z’ye bilgiler verdi.
100’DEN FAZLA TÜRÜ VAR
*Kadın ve erkeklerin kabusu olan ve birçok kanser türüne yol açıp, ölümlere de sebebiyet veren HPV nedir? HPV bulaşmış kişiyi bekleyen tehlikeler nelerdir? Tedavi edilmezse ne olur?
- HPV (Human Papilloma Virus), 100’den fazla türü bulunan bir virüs. Düşük riskli türleri genital, anal, ağız ve boğaz bölgelerinde siğil yaparken, bazı yüksek riskli türleriyse rahim ağzı, vulva, vajina, anal, ağız, dudak, dil kökü ve baş-boyun kanserlerine yol açabiliyor. HPV’nin en sık etkilediği bölge serviks denen rahim ağzı bölgesidir. Bu bölgede oluşan preinvaziv (kanser öncesi) lezyonlar en sık karşılaşılan vakalardır. HPV virüsü geçmişi olan kadınların, serviks kanserine yakalanma olasılığı, virüse yakalanmamış kadınlara oranla yaklaşık 200 kat daha fazladır. HPV enfeksiyonu, erkeklerde ise genital siğil ile penis, anüs ve baş-boyun kanserlerine neden olabilir. Aslında bir enfeksiyon sebebi olan HPV, önlem alınmadığı ve tedavi edilmediği takdirde kanserden ölüme kadar sonuçlar doğurabilir.
AŞILAR HASTALIK ORTAYA ÇIKMADAN KORUNMAYI SAĞLAR
* HPV aşısı bildiğim kadarıyla serviks kanserine karşı en koruyucu yöntem, doğru mudur?
- Serviks kanseri vakalarının yüzde 96’sından fazlasında yüksek riskli HPV bulunduğundan, HPV’ye karşı geliştirilen aşılar, rahim ağzı kanserinden korunmada çok büyük etkinlik gösterir. Aşılar virüsün yol açtığı genital siğillere karşı da etkili bir korunma yöntemi olsa da tüm HPV tiplerine karşı bir koruma sağlamaz. Günümüzde mevcut olan en güncel aşı, kanser yapan türlerin yüzde 90’ına karşı koruma sağlayabilmektedir. Aşı aynı zamanda tedavi gerektiren lezyonların, tedavi sonrası nüks etme olasılığını da azaltır.
Aşı dışında HPV’den nasıl korunulur?
-Aşı dışında HPV’den tamamen korunmak mümkün olmasa da cinsel ilişki sırasında kondom yani prezervatif kullanmak, HPV riskini yüzde 50 oranında azaltabilir. Ancak kondomlar genital bölgeyi tamamen örtmedikleri için kesin bir koruma sağlamazlar.
*HPV aşısı ne zaman ve hangi yaş aralığında yaptırılmalıdır?
* HPV tanısı konulduktan sonra aşı yaptırılabilir mi?
- HPV aşısının önerildiği en önemli grup, 9-15 yaş arası çocuklar ya da henüz cinsel aktivitesi başlamamış kişilerdir. Ancak, HPV bulaştıktan sonra aşı yapılabilir; bunun en önemli sebeplerinden biri, henüz bulaşmamış olan HPV tiplerine karşı koruyucu olmasıdır. Diğer önemli nokta, HPV’ye karşı gelişen bağışıklığın hastalığın geçirilmesi yoluyla değil aşı yoluyla gerçekleşmesidir. Bu nedenle aşı yapılmadan önce kişinin HPV taşıyıp taşımadığına bakılmaz.
HPV ENFEKSİYONU SEMPTOM VERMEZ
* HPV belirti veren bir hastalık mıdır? Yoksa sincice mi ilerler? Kaç yıl sessiz kalabilir? Belirtileri nelerdir? HPV pozitif, negatife döner mi?
- Çok sayıda kadın ve erkeğin yaşamları boyunca karşılaştığı HPV enfeksiyonu semptom vermez. Ancak rahim ağzında hücresel değişiklikler, genital ve anal bölgede küçük, kabarık veya düz siğiller, enfekte bölgede cilt renginde koyulaşma veya soluklaşma, el-ayak ve yüzde siğiller, dil-damak ve boğazda beyaz veya kırmızı lezyonlar HPV belirtileridir diyebiliriz. Sağlıklı bireylerde 1 yıl içinde yüzde 60, 2 yıl içinde yüzde 90 oranında vücuttan atılma ihtimali vardır. Bu kişiler bağışıklık sistemlerinin enfeksiyonu temizlemesiyle herhangi bir sorun yaşamazlar. HPV pozitif, zaman içinde kendiliğinden geçerek negatife dönebilir. Ancak hastaların yüzde 10’luk kısmında vücuttan temizlenemez, kalıcıdır. Belli bir HPV tipi ile enfekte olmuş ve virüsü bağışıklık sistemiyle temizlemiş kişiler tekrar aynı tip ile enfekte olabilir. Virüs yıllarca veya on yıllarca aktif hale gelmeden sessiz kalarak insan bedeninde varlığını sürdürebilir. Genital siğil gelişmesinde ise bu süre genel olarak 4 hafta ile 8 ay aralığındadır.
*Kansere ne zaman dönüşür?
-İyileşmeyen bazı enfeksiyonlar rahim ağzı kanserine yol açar. Virüs, 3-4 yıl içinde hücresel anormalliklere kanser öncüsü lezyonlara ilerler. Bunların da yüzde 1-2'si 10 yıl içerinde genital kanserlere dönüşür. Bu kanserin bulguları anormal vajinal kanama (ara kanama, cinsel ilişki sonrası kanama), et suyu tarzında akıntı, pelvik ağrıdır. Genital siğil oluşması durumunda ise ciltten kabarık, karnabahar tarzında lezyonlar gelişir. Rahim ağzı muayenesi de anormal hücreleri tespit eder.
*Tam tedavisi var mıdır? Tedavi yöntemleri nelerdir?
FACEBOOK YORUMLAR